XXII Sympozjum Odonatologiczne
w Kotlinie Sandomierskiej

Budy Głogowskie, 11-14 czerwca 2026 r.

opatrzone zdjęciami: Pawła Buczyńskiego, Bogusława Daraża, Andrzeja Kucharskiego, Ryszarda Orzechowskiego i Grzegorza Tończyka,
tekst i wybór zdjęć po konsultacjach z organizatorem Bogusławem Darażem sporządziła Ewa Miłaczewska.



 

XXII Sympozjum Odonatologiczne PTE odbyło się w Budach Głogowskich w Kotlinie Sandomierskiej. Organizatorem spotkania był Bogusław Daraż. Kwaterę zapewniono w Zakładzie Aktywności Zawodowej Caritas Diecezji Rzeszowskiej — obiekcie położonym na działce o powierzchni 4,5 hektara, w bezpośrednim sąsiedztwie lasu, oferującym miejsca do aktywności na świeżym powietrzu.

Wszyscy uczestnicy zostali zakwaterowani w jednym budynku, w pokojach dwu- i trzyosobowych. Ośrodek udostępnił również salę konferencyjną, w której odbywały się sesje referatowe. W ramach spotkania zapewniono śniadania, obiady i kolacje, z możliwością indywidualnego wyboru diety.

Jedynym mankamentem była zmienna pogoda, z przelotnymi deszczami i silnym wiatrem. Organizator, Bogusław Daraż, poradził sobie z tym problemem doskonale — płynnie i trafnie modyfikował plan zajęć, przesuwając wyjścia w teren i wypełniając ten czas wysłuchaniem referatów. Pogoda zmusiła nas jednak do rezygnacji z odwiedzenia części stanowisk terenowych. Mimo to udało się odwiedzić te najważniejsze — w tym nowo odkryte stanowiska Coenagrion ornatum.


   
 
Południowa część Kotliny Sandomierskiej. Żółty domek — nasza baza, punkty 1, 2 i 3 to badane stanowiska, kwadraty UTM 10x10 km.
(podkład pochodzi ze strony https://lepidoptera.eu/utm)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Budynek Zakładu Aktywności Zawodowej Caritas Diecezji Rzeszowskiej — nasza baza.
(foto Andrzej Kucharski)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

Nigdy jeszcze tak wiele osób nie uczestniczyło w Sympozjum Odonatologicznym. Na zdjęciu powyżej są wszyscy — łącznie 33 osoby.
Stoją od lewej: Paweł Czechowski, Bogusław Daraż, Zofia Kruk, Katarzyna Kozłowska, Joanna Roczyńska, Paweł Buczyński, Alicja Dubicka-Czechowska, Magdalena Klermon-Williams, a za nią Rafał Bernard, Alicja Miszta, a za nią Juliusz Samoląg, Agnieszka Tańczuk, a za nią Małgorzata Goc, Elżbieta Dumnicka, za nią Franciszek Benka, Adam Juraszczyk, Franciszek Zając, Ryszard Orzechowski, Igor Damian, Andrzej Kucharski, Peter Senn, Marek Kowalski, Marcin Kutera, Anna Daraż, Grzegorz Tończyk, Piotr Cuber, Łukasz Lis i Witold Ziaja.
Siedzą poniżej: Milena Stefaniak, Grzegorz Jędro, Renata Bula, Nikola Góral i Piotr Mikołajczuk.
(foto Bogusław Daraż)

Piątek 12 czerwca 2026 r.


 
Po śniadaniu, o godzinie 9.30 zbieramy się w sali konferencyjnej na poranną sesję referatową. Czekamy na poprawę pogody.
(foto Bogusław Daraż)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Sympozjum, a zarazem poranną sesję referatową, otwiera organizator Bogusław Daraż. Informuje też, że program musi być dostosowany do kaprysów pogody.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Pierwszą prelegentką jest Nikola Góral, która przedstawia opracowany przez zespół: Nikola Góral, Piotr Mikołajczuk, Mirosława Dabert, Rafał Bernard temat — Kiedy ruch jest trudny do uchwyceniabadania dyspersji u najmniejszych Zygoptera na przykładzie tężnicy małej Ischnura pumilio.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Paweł Buczyński wygłasza przygotowany razem z Edytą Buczyńską, Pawłem Bojarem, Krystianem Adamem Ołdakiem i Agnieszką Tańczuk referat omawiający wyniki badań tego zespołu — Od rany na torfowisku do odonatologicznego skarbu. Torfianki w Lesie Bagno (Poleski Park Narodowy).
(foto Bogusław Daraż)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

O godzinie 11.00 wyruszamy w teren, deszcz już nie pada.


 
Deszcz już nie pada, ale koleiny na drodze są ciągle pełne wody. Dojechaliśmy do stanowiska nr 1 — Medynia Łańcucka.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Schodzimy nad rów.
(foto Bogusław Daraż)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Jedni chodzą wzdłuż drogi ponad rowem.
(foto Grzegorz Tończyk)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Inni eksplorują rów.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Łowy na łąkach za rowem.
(foto Bogusław Daraż)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Buszujący w zbożu też znajdują coś ciekawego.
(foto Bogusław Daraż)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Jednak najciekawsze rzeczy dzieją się w samym rowie.
(foto Ryszard Orzechowski)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Samiec łątki ozdobnej Coenagrion ornatum. Ważka występująca w Polsce rzadko, prawnie chroniona, znajdująca się na Czerwonej liście zawartej w „Atlasie rozmieszczenia ważek (Odonata) w Polsce”. Tu rejestrujemy ją na niewielkim odcinku rowu, jest to nowe siedlisko tego gatunku w naszym kraju.
(foto Grzegorz Tończyk)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Tandem Coenagrion ornatum, samica formy czarno-zielonej.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Tandem Coenagrion ornatum, samica formy czarno-niebieskiej.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Na kolejne stanowisko nr 2, koło wsi Nienadówka dojeżdżamy po asfalcie.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Rów jest tu szerszy i mniej zarośnięty, ale zaobserwowano tylko pojedyncze osobniki łątek ozdobnych.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

Wracamy z terenu i po obiedzie, o godzinie 16.00, w sali konferencyjnej słuchamy kolejnych prezentacji.


 
Piotr Mikołajczuk wygłasza przygotowany wspólnie z Nikolą Góral referat — Zmiany w rozprzestrzenieniu i liczebności wybranych ważek tyrfofilnych na tle zmian w klimatycznym bilansie wodnym: studium przypadku z Polski środkowo-wschodniej.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Rafał Bernard, Bogusław Daraż — Enigmatyczna Gynacantha — prelegentem jest Rafał Bernard.
(foto Bogusław Daraż)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Joanna Roczyńska — Sekretne życie dzikich pszczół — różnorodność i strategie życia zapylaczy.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Po obradach gromadzimy się przed budynkiem na długie rodaków rozmowy.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Rozmowy dotyczą ważek i nie tylko.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Panie korzystają z odmładzających sprzętów.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

Sobota 13 czerwca 2026 r.

Od rana pada deszcz, po śniadaniu organizujemy sesję referatową „do skutku”, czyli do momentu poprawy pogody.


 
Prezentację przygotowaną przez zespół: Grzegorz Tończyk, Franciszek Benka, Małgorzata Klonowska-Olejnik i Andrzej Łabędzki — Thecagaster bidentata (Selys, 1843) w Górach Świętokrzyskich — występuje czy nie występuje — analiza danych molekularnych — przedstawia Grzegorz Tończyk.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Marcin Kutera — Przegląd stanowisk oraz stanu kondycji populacji zalotki większej Leucorrhinia pectoralis (Charpentier, 1825) wraz z jej siedliskami w Mazowieckim Parku Krajobrazowym i w jego obrębie.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Franciszek Zając — Zróżnicowanie entomofauny na obszarach torfowisk o różnym stopniu przekształcenia antropogenicznego.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Piotr Mikołajczuk, Nikola Góral rozważają — Co jeszcze, oprócz zmian klimatu — zagraża obecnie torfowiskowej odonatofaunie w Polsce? Przegląd niekorzystnych trendów środowiskowych w oparciu o wizje terenowe i obrazowania lotnicze.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Rafał Bernard, Bogusław Daraż — Odkrywanie ważek Madagaskaru — taksonomiczny efekt domina.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Nesocordulia lyricauda to endemiczny gatunek ważki z rodziny Idomacromiidae, występujący wyłącznie na Madagaskarze. Został opisany przez odkrywców w pracy „Six new species of Nesocordulia McLachlan, 1882 reveal an insular evolutionary radiation of dragonflies on Madagascar (Odonata: Anisoptera: Libelluloidea)
Brawo! Jest się czym chwalić.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Kliknij w link aby przeczytać artykuł.

Prognoza pogody sprawdza się — deszcz ustał — wyruszamy w teren.


 
Kolejnym punktem naszych odwiedzin jest stanowisko nr 3, żwirownia Lipie.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Eksploatację żwiru prowadzono tu w latach 2001-2004, a następnie obszar zrekultywowano w kierunku wodnym i rolnym.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Brzegi porasta gdzieniegdzie trzcina, tu pojawia się młodziutki las.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Na powierzchni wody można napotkać rzadko w Polsce występującą kotewkę orzech wodny Trapa natans L. W Polskiej Czerwonej Księdze Roślin z 2014 roku otrzymała kategorię EN (zagrożony).
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Obserwujemy ważki na ląkach nad brzegami zbiorników.
(foto Bogusław Daraż)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
W końcu zatrzymujemy się na skarpie, aby popatrzeć na całość obszaru pokopalnianego. Jest piękne słońce i malownicze chmurki wędrujące z wiatrem po niebie.
(foto Bogusław Daraż)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

Wracamy do ośrodka i przystępujemy do ostatniej sesji referatowej.


 
Piotr Cuber — Czy można przestać być odonatologiem? Czyli naukowiec na emigracji — 12 lat później.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Paweł Czechowski, Alicja Dubicka-Czechowska — Surinam — bogaty świat kręgowców i bezkręgowców.
(foto Bogusław Daraż)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Pod wieczór siadamy przed budynkiem tak, jak wczoraj i rozmawiamy, i dzielimy się wrażeniami.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Znowu pada...
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Przenosimy się na taras pod dachem, rozmowy trwają.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Siedzimy długo, bo jutro po śniadaniu jedziemy do domów i do najbliższego Sympozjum czekać trzeba będzie rok.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.


Ważki zarejestrowane w Kotlinie Sandomierskiej podczas XXII Sympozjum Sekcji Odonatologicznej PTE

 
Zygoptera

Świtezianka błyszcząca Calopteryx splendens
Świtezianka dziewica Calopteryx virgo
Pałątka pospolita Lestes sponsa
Tężnica wytworna Ischnura elegans
Tężnica mała Ischnura pumilio
Nimfa stawowa Enallagma cyathigerum
Łątka dzieweczka Coenagrion puella
Łątka wczesna Coenagrion pulchellum
Łątka ozdobna Coenagrion ornatumgatunek chroniony
Oczobarwnica większa Erythromma najas
Oczobarwnica mniejsza Erythromma viridulum
Łunica czerwona Pyrrhosoma nymphula
Pióronóg zwykły Platycnemis pennipes
 
Anisoptera

Żagnica ruda Isoaeshna isoceles
Husarz władca Anax imperator
Husarz ciemny Anax parthenope
Szklarka zielona Cordulia aenea
Miedziopierś żółtoplama Somatochlora flavomaculata
Przeniela dwuplama Epitheca bimaculata
Ważka czteroplama Libellula quadrimaculata
Ważka ruda Libellula fulva
Lecicha pospolita Orthetrum cancellatum
Lecicha mała Orthetrum coerulescens
Zalotka większa Leucorrhinia pectoralis gatunek chroniony
Szafranka czerwona Crocothemis erythraeaważka południowa
 
 
 
Napotkane ważki na zdjęciach Pawła Buczyńskiego

 
Samica świtezianki dziewicy Calopteryx virgo napotkana nad rowem koło wsi Medynia Łańcucka — stanowisko 1.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Samiec pióronoga zwykłego Platycnemis pennipes również ze stanowiska 1.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Samiec łątki ozdobnej Coenagrion ornatum — napotkany na stanowisku 1.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Bardzo charakterystyczne plamki za oczami, niebieskie z charakterystycznym grzebieniem z tyłu.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Samica tężnicy małej Ischnura pumilio sfotografowany nad rowem koło Nienadówki — stanowisko 2.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Samica lecichy małej Orthetrum coerulescens nad tym samym rowem.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Androchromatyczna samica nimfy stawowej Enallagma cyathigerum zdjęcie zrobione nad zbiornikami pożwirowymi Lipie — stanowisko 3.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Samica pałątki pospolitej Lestes sponsa koło żwirowni Lipie — stanowisko 3.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Samiec oczobarwnicy większej Erythromma najas na stanowisku 3.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Samiec tężnicy wytwornej Ischnura elegans koło żwirowni Lipie — stanowisko 3.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.

 
Samiec lecichy pospolitej Orthetrum cancellatum sfotografowany przy żwirowni na stanowisku 3.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.
Samiec szafranki czerwonej Crocothemis erythraea także na stanowisku 3.
(foto Paweł Buczyński)
Kliknij w zdjęcie aby powiększyć.