Rodzina: Aeshnidae

1. Tułów jednolicie ubarwiony bez pasów. Odwłok z szerokim czarnym pasem. ............................................................................................................ Anax 2.

-. Tułów z barwnymi pasami lub zaczernionymi szwami międzysegmentalnymi. Odwłok z innym rysunkiem. ........................................ 4.
2. Tułów zielony, odwłok mm błękitny, ff zielony lub szaro-niebieski. ................................................................................................................ A. imperator
D 76, R 110. Największa europejska ważka, często spotykana nad drobnymi, płytkimi zbiornikami z trzciną. Połowa V - VIII.
-. Tułów innej barwy, odwłok najwyżej z błękitną lub szarą plamą u nasady odwłoka. ..................................................................................................................... 3.
3. Tułów brudnofioletowy, odwłok mm i ff z błękitną rozlaną plamą tylko na 2 i połowie 3 segmentu. Głowa ff z 2 rożkami. ............................. A. parthenope
D 71, R 104. Rozmaite wody stojące, częściej nad większymi wodami np. jeziorami. Połowa V - VIII.

-. Tułów piaskowy, odwłok mm z błękitną ostro odgraniczoną plamą na 2 segmencie, u samic taka sama plama lecz szara, słabo odgraniczona, przecięta pasem. Głowa ff bez rożków. ....................................... A. ephippiger
D 69, R 100. Gatunek tropikalny, czasem zalatujący wiosną z korzystnymi prądami powietrza. Kilkakrotnie stwierdzany, możliwy do znalezienia w całym kraju, także jesienią (II pokolenie) V-X.
4. Tylna krawędź oczu nie dochodzi do krawędzi głowy. Linia styku oczu krótka. Całe ciało owłosione krótkimi włoskami. ........ Brachytron pratense
D 63, R 75. Jest to najmniejszy i jednocześnie najwcześniej pojawiający się przedstawiciel rodziny. Wody stojące z dobrze rozwiniętą roślinnością brzegową. Pospolity. Koniec IV - VI.

-. Tylna krawędź oczu stanowi krawędź głowy. Linia styku oczu długa (wyjątek Ae. caerulea). Odwłok nagi, pozostałe części ciała skąpo owłosione. ................................................................................................. Aeshna 5.

5. Całe ciało barwy brązowej, odwłok bez ciemnego rysunku, najwyżej z cienką ciemnobrązową linią. Tułów z żółtymi pasami. ......................................6.

-. Ciało innej barwy, ciemny rysunek odwłoka wyraźny i rozbudowany. ........7.
6. Skrzydła z czarnymi żyłkami, tylko u nasady pomarańczowe. Na odwłoku cienka linia. Oczy u obu płci zielone. Stopy czarne. Ogólnie nigdy nie występuje w ubarwieniu barwa niebieska. .................................... Ae. isoceles
D 73, R 90. Wiosenny, ciepłolubny i południowy gatunek rozwijający się w raczej niewielkich zbiornikach. V - VI.
-. Skrzydła z pomarańczowymi żyłkami, całe pomarańczowe. Odwłok bez rysunku lecz z żółtymi lub niebieskimi plamkami Oczy u mm i starych ff niebieskie. Stopy brązowe. ................................................................ Ae. grandis
D 75, R 100. Efektowna i bardzo duża ważka. Rozwija się niemal w każdego typu wodach stojących i wolno płynących. VI-IX.
7. Tułów brązowy z 2-3 pasami żółtymi ew. żółto-niebieskimi. ...................... 8.
-. Tułów inny. ........................................................................................................... 11.
8. Głowa proporcjonalnie mała. Linia styku oka krótka długości trójkąta potylicznego. Pasy tułowiowe bardzo wąskie. ............................ Ae. caerulea
D 65, R 90. Wysokogórskie torfowiska. Bardzo rzadko, tylko w Karkonoszach. VII -VII.
-. Głowa normalnej wielkości. Linia styku oka długa przynajmniej 2 razy dłuższa od trójkąta potylicznego. Pasy tułowiowe szersze. .......................... 9.
9. Na boku tułowia 2 żółte, szerokie pasy, a na przedniej krawędzi mała plamka, czasem zanikająca. U mm w trójkącie analnym 3 komórki. ..................................................................................................................... Ae. mixta
D 63, R 88. Najczęściej w małych, płytkich zbiorniczkach z dobrze rozwiniętą roślinnością wodną. Połowa VII - początek XI.

-. Na boku tułowia 3 żółte pasy, pierwszy węższy. U mm w trójkącie analnym 2 komórki. ............................................................................................... 10.

10. Z tyłu głowy za oczami żółta plamka. Przydatki analne brązowe ................................................................................................................... Ae. juncea
D 70, R 95. Gatunek preferuje kwaśne wody torfowiskowe, choć występuje także w innych zbiornikach. Koniec VI - IX.

-. Tył głowy czarny bez plam. Przydatki analne czarne. ...... Ae. subarctica
D 68, R 92. Gatunek bardzo silnie związany z mchem torfowcem (Sphagnum), stąd też do znalezienia w oczkach wodnych na torfowiskach, albo w dystroficznych zbiornikach otoczonych przez pło torfowe. Nierzadki we właściwych sobie biotopach. VII - IX.

11. Tułów beżowo błękitny, szwy międzysegmentalne zaczernione. .......... .................................................................................................................... Ae. affinis
D 60, R 86. Śródziemnomorski migrant, zakłada okresowe populacje. Bardzo ciepłe osłonięte wody stojące, rowy. VI -VII.
-. Tułów jednolity: zielony lub sino-niebieski z brązowym pasem z przodu. .................................................................................................................................... 12.
12. Tułów zielony, bez wyraźnych szwów międzysegmentalnych. Na czole rysunek w kształcie litery T niewyraźny. Przydatki mm proste. .. Ae. viridis
D 66, R 92. Jest jedynym w Polsce gatunkiem związanym z konkretnym gatunkiem rośliny - osoką aloesowatą (Stratiotes aloides). W nią ff składają jaja, na niej żyją larwy i następuje przeobrażenie. W związku z tym, tylko tam gdzie żyje osoka, tworząca zwarte łany o powierzchni przynajmniej kilku m2: w płytkich i żyznych, o mulistym dnie stawach, jeziorach i starorzeczach. Połowa VI - IX.

-. Tułów zielony lub sinoniebieski, z wyraźnymi czarnymi lub brązowymi szwami międzysegmentalnymi. Na czole rysunek w kształcie litery T wyraźny. Przydatki mm zakrzywione w dół. ................................... Ae. cyanea
D 73, R 108. Jedna z najpospolitszych i wszędobylskich ważek w Polsce, zasiedla prawie wszystkie typy wód. VI -XI.

 


www.odonata.pl